تبلیغات
 
بسیج دانشجویی دانشکده علوم
مقام معظم رهبری : بسیج بیت الغزل سروده عشق است!
 
 

 

ü چرا شهادت دو زن در اسلام معادل با شهادت یك مرد دانسته شده و چرا اصل بر این است كه مرد شاهد شود؟

? 1 بر اساس برخى از آیه هاى قرآن، شهادت دو زن معادل با شهادتِ یك مرد است. در آیه 282، سوره بقره آمده است:

وَ اسْتَشْهِدُوا شَهِیدَیْنِ مِنْ رِجالِكُمْ فَإِنْ لَمْ یَكُونا رَجُلَیْنِ فَرَجُلٌ وَ امْرَأَتانِ مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَداءِ أَنْ تَضِلَّ إِحْداهُما فَتُذَكِّرَ إِحْداهُمَا الْأُخْرى....

و دو نفر از مردانِ[عادل] خود را [بر این حق] شاهد بگیرید و اگر دو مرد نبودند، یك مرد و دو زن از كسانى كه مورد رضایت و اطمینان شما هستند، برگزینند [و این دو زن باید با هم شاهد قرار گیرند] تا اگر یكى انحرافى یافت، دیگرى به او یادآورى كند.

در این زمینه، مسائل فراوانى مى‌تواند مطرح شود; از جمله این كه آیا در همه موارد، شهادت دو زن هم عرضِ شهادت یك مرد است یا مواردى نیز هست كه در آن ها شهادت مرد و زن مساوى باشد؟ طرح این گونه مسائل به حوزه فقه تعلّق دارد. پرسش هایى كه در این جا باید به آن ها پاسخ بدهیم، عبارت است از:

أ. چرا اصل بر این است كه مرد شاهد شود و گواهى دهد؟

ب. اگر مرد براى تحمّل و اداى شهادت، أولا و أصلح است، چرا شهادت زن را نیز پذیرفته; آن گاه آن را معادل نصف شهادت مرد دانسته اند؟


در پاسخ این پرسش ها باید گفت كه شاهد گرفتن، تحمّل شهادت و اداى آن، همه بدین منظور است كه حقّى ضایع و پایمال نشود; از این رو براى شاهد، وجودِ دو صفت، شرطِ لازم است:

1. در مقام تحمّل شهادت، هوشیار و زیرك باشد و وقایع را به دقّت ضبط كند.

2. در مقام اداى شهادت، تحت تأثیر احساسات واقع نشود و هرچه را شاهد و ناظر بوده، بى كم و كاست و بدون افزایش و پیرایش باز گوید. ممكن است شاهد در مقام اداى شهادت، تحث تأثیر احساسات خود قرار گیرد و حق را زیر پا گذاشته، به سود كسى گواهى دهد فقط به این سبب كه آن كس پدر یا مادر، خواهر یا برادر، شوهر یا زن یا فرزند یا یكى از خویشاوندان و دوستان او است یا به این علّت كه آن شخص، فقیر و درمانده است یا مانند این ها.

در این زمینه، خداوند متعالى مى‌فرماید:

یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا كُونُوا قَوّامِینَ بِالْقِسْطِ شُهَداءَ لِلّهِ وَ لَوْ عَلى أَنْفُسِكُمْ أَوِ الْوالِدَیْنِ وَ الْأَقْرَبِینَ إِنْ یَكُنْ غَنِیًّا أَوْ فَقِیراً فَاللّهُ أَوْلى بِهِما....2

اى كسانى كه ایمان آورده اید! كاملا به عدالت قیام كنید. براى خدا شهادت دهید; اگرچه [این گواهى] به زیان خود شما یا پدر و مادر و نزدیكانِ شما بوده باشد; [زیرا] اگر آن ها غنى یا فقیر باشند، خداوند سزاوارتر است كه از آنان حمایت كند.

اگر جنس مرد و زن، در داشتنِ دو وصفِ مذكور مقایسه شوند، روشن خواهد شد كه مردان در هر دو جهت از زنان برتر هستند; بنابراین، مردان براى تحمّل و اداى شهادت از زنان شایسته ترند; به همین جهت، اصل بر این است كه مرد شهادت دهد; همان گونه كه در كارِ قضا و داورى نیز امر بر همین روال است; افزون بر این كه حضور مردان در جامعه و هنگام وقوع حوادث بیش تر است.

پاسخ قسمت دوم: در بسیارى از موارد، اگر شهادت زن مقبول و معتبر نباشد، حقوقِ فراوانى تضییع خواهد شد. به طور معمول از كسى مى‌خواهند تحمّل شهادت كند كه همواره در دسترس دو طرف مسأله باشد تا اگر اختلافى بین آن ها پیش آمد بتوانند او را حاضر كنند و از وى شهادت بخواهند. پیدا است كه در هر اوضاع و احوالى، همیشه یك یا دو مرد در دسترس نیست; بنابراین ناگزیر باید شهادت زن را هم معتبر دانست تا هرگاه مردى با آن اوصاف یافت نشد بتوان زنان را به تحمّل و اداى شهادت فراخواند. حال كه بسنده كردن به مرد، سبب از میان رفتن و لگدمال شدن بسیارى از حقوق مى‌شود، و از این جهت، شهادت زن نیز مقبول است; امّا این پرسش كه چرا شهادت زن هم عرض شهادتِ مرد نیست؟ در پاسخ مى‌توان گفت كه زن نه در مقامِ «تحمّلِ» شهادت، قدرت لازم را دارا است، نه در مقام اداى آن; در نتیجه، از آن جا كه ممكن است زنى واقعه را فراموش كند یا تحت تأثیر احساسات و عواطف خود قرار گیرد و به هرحال، از حق عدول كند و به گمراهى بیفتد ـ چنان كه در آیه نیز به حكمتِ این حكم اشاره شده است ـ احتیاط، حكم مى‌كند كه زن دیگرى را همراه وى سازیم تا احتمال حق كشى و خطا كاهش یابد.


1. محمّد تقى مصباح یزدى، جزوه حقوق و سیاست در قرآن، درس 210.

2. نساء (4)، 135.





نوع مطلب :
برچسب ها : شهادت زن، شهادت زن در قرآن، شهادت مرد،

ارسال شده در تاریخ : سه شنبه 5 دی 1391 :: توسط : صالح
درباره وبلاگ
...
سلام.این وبلاگ ،وبلاگ بسیج دانشجویی دانشکده علوم دانشگاه شیرازه.
اگه خدا قبول کنه قراره وبلاگمون به جایی تبدیل بشه که توش میتونیم از اعتقاداتمون دفاع کنیم .امیدواریم که خدای بزرگ هم توی این راه کمکمون کنه!
*هرگونه برداشت از مطالب این وب فقط با ذکر صلوات مجاز است!

مدیر وبلاگ: منتظر ظهور
منوی اصلی
موضوعات
آرشیو مطالب
مطالب اخیر
نویسندگان
پیوندها
پیوندهای روزانه
صفحات جانبی
نظرسنجی
نظرتون درمورد وبلاگ چیه؟





برچسبها
آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :
جستجو